Madagascar

(Dutch FilmWorks) De BBC is heel erg goed in minimaal drie dingen: nieuws een heel stuk onpartijdiger brengen dan het gemiddelde Amerikaanse kanaal, kostuumdrama’s van epische proporties maken, en documentaire’s met prachtige beelden produceren. Deze laatste zijn in de regel, ondanks de inhoudelijke correctheid, verre van saai. Madagascar valt in deze laatste categorie, en stelt niet teleur.

Weinig verrassend gaat Madagascar, inderdaad, over Madagascar. Dit op drie na grootste eiland ter wereld blijkt te worden gekenmerkt door een enorme variatie in klimaat. Omdat het daarnaast ook nog eens in een betrekkelijk vroeg stadium van de evolutie geïsoleerd is geraakt van de rest van de wereld, hebben de diersoorten op het eiland zich kunnen ontwikkelen tot een sterk gespecialiseerde, unieke verzameling.

Erg in het oog springend zijn daarbij de maki’s, die overal op het eiland voor lijken te komen en heel goed zijn gebleken in het zichzelf aanpassen aan de extreme omstandigheden. Wat bijvoorbeeld te denken van de maki’s die hun hele leven doorbrengen op drijvende eilandjes van bamboe, in het water van het Alaotroa-meer? Of van een extreem behendige soort die alsof het niets is van boom naar boom springt, nooit verwond rakend door de enorme doornen die makkelijk een mensenhand kunnen doorboren? En dan hebben we het nog niet eens gehad over de maki’s die op ogenschijnlijk kale bergkammen weten te overleven, de soorten die houden van zonnebaden, en het complexe sociale groepsgedrag dat ze tentoonspreiden.

Madagascar beperkt zich echter natuurlijk niet alleen maar tot de maki’s. Zo komen in de drie afleveringen van deze serie ook radicaal verkleurende kikkers, de kleinste kameleons ter wereld, enorme wespen, slakkenhuis-bewonende spinnen, vleesetende planten, en ondersteboven zwemmende vissen aan bod. Allemaal laten ze fascinerend gedrag zien. Aangezien sommige soorten bovendien voor het eerst gefilmd werden door de BBC-crew van natuurfilm-goeroe David Attenborough, is de serie alleen daarom al verplichte kost voor de liefhebber.

De beelden zijn overigens van hoge kwaliteit. Als geen ander weten de filmploegen het kleurrijke leven op Madagascar op de gevoelige plaat vast te leggen. Attenborough verzorgt uiteraard het commentaar met zijn karakteristieke stemgeluid. Hij draait er zijn hand intussen niet meer voor om om dit materiaal tot leven te wekken of, zo je wilt, te ‘vermenselijken’. Slim verweeft hij zijn boodschap in de drie maal vijftig minuten durende documentaire. Het strandje dat bezaait is met versteende fragmenten van enorme eieren blijkt namelijk de laatste fysieke herinnering aan een uitgestorven diersoort: de olifantsvogel. Markant genoeg leeft op deze plek nu een andere met uitsterven bedreigde diersoort: de stralenschildpad. In de met de documentaire meegeleverde productie ‘Attenborough’s Giant Egg’  wordt dan ook zijn speurtocht naar verklaringen voor het al dan niet overleven van bedreigde diersoorten belicht.

Een belangrijke boodschap dus, maar nergens wordt de toon van het vertelde overdreven belerend. De afwisseling tussen de getoonde beelden is ruim voldoende om de aandacht vast te houden. De veelal speciaal voor deze serie gecomponeerde muziek versterkt de belevenis bovendien effectief. Zoals we intussen gewend zijn van dit soort producties, is er af en toe wat veel herhaling. Gezien de slimme selectie van deze herhalingen en de oorsprong als tv-serie is dit echter niet storend. Het slimme vermijden van de bloederige kanten van het wilde dierenleven maakt de serie bovendien geschikt voor alle leeftijden.

Een gemiste kans is echter het niet meeleveren van de extra’s die het productieproces van de serie laten zien. Deze ‘dagboekverslagen’ zijn wel onderdeel van de box zoals deze in thuisland Groot Brittannië wordt uitgegeven. Ook de documentaire ‘Lemurs of Madagascar’ wordt in ons land niet meegeleverd. Ondanks deze minpuntjes is Madagascar één van de beste natuurfilms ooit gemaakt. Mensen die dit materiaal op waarde weten te schatten kunnen dan ook blind tot de aanschaf overgaan. De box met twee dvd’s of één blu-ray ligt namelijk al in de winkel.

Nu te koop op blu-ray en dvd.