Radiohead @ Ziggo Dome, Amsterdam

Vier jaar. Vier jaar lang zette Radiohead geen stap op Nederlandse grond. Vanavond is het dan eindelijk zover: The King of Limbs-tour strijkt eindelijk bij ons neer, in een volledig uitverkochte Ziggo Dome. Het laatste wapenfeit van de legendarische Britten is ondertussen al ruim anderhalf jaar oud en er kan wel vastgesteld worden dat de fans gewend zijn aan het toch wat vreemde album. De rij voor de Ziggo Dome reikt namelijk een kwartier voor de deuren zelfs maar open gaan letterlijk vanaf de nieuwe Amsterdamse zaal naar de tegenoverliggende ArenA en weer terug.

Gelukkig heeft Radiohead voor alle vroege vogels ook al iets in petto. Voordat hetgeen staat te gebeuren waar menig bezoeker al jaren op zit te wachten, wordt de zaal bespeeld door Caribou. De twijfel of het viertal wel een publiek van deze omvang kan overtuigen is al weg sinds de band de mainstage van Melt! Festival volledig plat speelde eerder dit jaar. Helaas zijn er echter twee wezenlijke verschillen tussen beide sets. Ten eerste is Caribou voor een groot deel van de Radiohead-fans blijkbaar een onbekende, getuige het vele (harde) gepraat en de onbegrijpende blikken op de wat moeilijkere momenten in de set. Het eerste zou echter geen gigantisch probleem zijn als het overstemd zou worden door de muziek. Dit brengt ons bij punt twee: het volume. Wat zacht! Op Melt! kregen we nog een gigantische muur van geluid op ons afgestuurd, maar wat de Ziggo Dome krijgt lijkt meer op een broos, houten tuinhekje. De drum en de bas halen bovendien de nuances die Caribou zo sterk maakt volledig weg, waardoor er weinig overblijft van de act die het had kunnen zijn. Goed was het namelijk -opnieuw- wel. Een sterke set, geopend door ‘Niobe’ van het wat onbekendere Andorra, gevolgd door de top vier van Swim (te weten ‘Bowls’, ‘Jamelia’ en natuurlijk ‘Odessa’ en ‘Sun’). Zichtbaar met plezier en ergens toch hoorbaar met veel kwaliteit gespeeld. Eeuwig zonde dus dat het tuinhekje dat deze set was, volledig omver werd geblazen door een storm vermomd als ongeïnteresseerd publiek.

Iets na half negen gaan de lichten uit en betreedt Radiohead het podium. Tegelijkertijd valt het doek naar beneden, dat een meer dan imposante podiumaankleding laat zien. Achter de band staat een enorme muur van recyclebare plastic flesjes. Achter deze flesjes staan led-lampen geplaatst, die zorgen voor een prachtige muur van licht achter de band. Wat ook opvalt zijn de twaalf beweegbare beeldschermen die boven het podium hangen. Voordat het concert begint hangen deze nog bovenin de zaal, maar tijdens opener ‘Bloom’ dalen deze langzaam naar beneden. De schermen tonen begeleidende visuals of beelden van de zes muzikanten op het podium en worden elk nummer op een andere manier geplaatst. Zo vormt ook zonder de band het podium al een imposant schouwspel.

Maar vanavond blijft het niet bij imposante visuals alleen. Radiohead zou Radiohead niet zijn als het met haar muziek alleen niet weet te overdonderen. Van ‘Bloom’ tot afsluiter ‘Idioteque’ speelt de band alsof het haar laatste concert is, want geen moment laat ze de aandacht verslappen. Het is hierbij met name het nieuwe werk waarbij de band zich het meest thuis lijkt te voelen. Hierbij zien we het zestal samensmelten tot een geoliede machine, die een schijnbaar chaotisch nummer als ‘Feral’ foutloos en vol geestdrift staat te spelen. Oudere nummers als ‘Karma Police’ en ‘Paranoid Android’ van het wel op gitaar gebaseerde meesterwerk OK Computer voelen misschien plichtmatig en routineus aan, maar worden ook loepzuiver gespeeld. Het is echter overduidelijk dat de band zich het meest thuis voelt bij de bezwerende elektronica van albums Kid A, Hail To The Thief en The King Of Limbs. Een vroeg hoogtepunt in de set vormt het kwartet van ’15 Step’, ‘Kid A’, ‘Myxomatosis’ en ‘The Gloaming’. Hierbij is de één uitbundig (’15 Step’) en de ander juist hypnotiserend (‘Kid A’, ‘The Gloaming’), maar stuk voor stuk onderstrepen deze nummers de kwaliteiten van de band. Het zestal laat na deze energieke openingsnummers ook veel rustiger werk horen. Het van The King Of Limbs afkomstige ‘Seperator’ wordt opgevolgd door ‘Reckoner’, dat we kennen van In Rainbows. Die twee nummers blijken hand in hand te gaan, en vormen zo een prachtige overgang naar de tweede helft van de reguliere set waar publieksfavorieten als het eerder genoemde ‘Karma Police’ en ‘Paranoid Android’ worden gespeeld.

In de drie(!) toegiften die de band geeft is er van bekende hits geen sprake meer, maar speelt ze waar ze in uitblinkt: hypnotiserende elektronica in de vorm van ‘Supercollider’ en ‘Everything In Its Right Place’, uitbundig gitaargeweld bij ‘Morning Mr. Magpie’ en ‘Bodysnatchers’ en een bijna rappende Thom Yorke in ‘A Wolf At The Door’, die vanavond voor het eerst tijdens deze hele tour wordt gespeeld. Afsluiten doet de band echter met het van Kid A afkomstige ‘Idioteque’. Het hevig op beats leunende nummer betekende twaalf jaar geleden een definitieve breuk met de arenarock van OK Computer, en daarmee met veel fans. Anno 2012 blijkt dit nummer echter hét nummer dat de band het best definieert. Chaotisch, energiek, meeslepend, avontuurlijk en eindeloos briljant.

De band wist vijftien jaar geleden de rockwereld op zijn grondvesten te doen schudden met OK Computer en heeft sinds het daaropvolgende album Kid A geïnnoveerd binnen elektronische genres. Als die reeks van meesterlijke albums die de band de afgelopen jaren uitbracht de boodschap nog niet overbracht, doet dit concert het wel: Radiohead is nog altijd toonaangevend.

Setlist:

• Bloom
• Lucky
• 15 Step
• Kid A
• Myxomatosis
• The Gloaming
• Separator
• Reckoner
• You and Whose Army?
• Nude
• Ful Stop
• Lotus Flower
• There There
• Karma Police
• Feral
• Paranoid Android

Toegift:

• Give Up the Ghost
• Supercollider
• Morning Mr. Magpie
• A Wolf at the Door (tour debuut)
• Bodysnatchers

Toegift 2:

• How to Disappear Completely
• Everything in Its Right Place (met intro van Björk’s ‘Unravel’)

Toegift 3:

• Idioteque

–

Tekst: Arend Oosterlee & Tim van Meurs

Fotografie: Leonie Poot