Sharon Van Etten

Door Julien L'Ortye 24 mei 2014 Reacties staat uit voor Sharon Van Etten

Sharon Van Etten is inmiddels aanbeland bij album nummer vier, maar worstelt nog immer met zichzelf en het leven. Misschien nog wel meer dan ooit, als we de zwaarmoedige verhalen op Are We There moeten geloven. Tijdens een gesprek in het Amsterdamse Vondelhotel vertelt ze honderduit over hoe ze huilend achter de piano van John Lennon kroop, hoe Nick Cave haar relatie nog onmogelijker maakte dan deze al was en over hoe de tranen over haar wangen zullen biggelen tijdens haar optredens. ‘Ik heb soms echt geen idee van wat ik aan het doen ben.’

Je nieuwe album draagt de titel Are We There, zonder een vraagteken. Is het bedoeld als een statement?

“Het is wel bedoeld als een statement, maar zonder er daadwerkelijk een conclusie aan te verbinden. Aan de ene kant is het een woordgrapje, zoals een kind in een auto kan vragen ‘are we there yet?’, maar voornamelijk gaat het over het vinden van een balans tussen het hebben van een carrière als de mijne en het vele reizen dat daarbij komt kijken en tegelijkertijd het onderhouden van een relatie. Ik heb het vraagteken weggelaten zodat zowel de luisteraar als ikzelf het zelf in kunnen kleuren. Het is nog niet bepaald een complete gedachte.”

Je vertelt een boel verschillende verhalen op dit album. Waren er thema’s die je specifiek wilde belichten?

“Er zijn allerlei thema’s op deze plaat. Een ervan is dat je zoveel van iemand houdt, dat je precies de pijn ziet en voelt waar diegene doorheen gaat door de problemen die er ontstaan. Het album gaat over de tijd die we de afgelopen twee jaar hebben meegemaakt vanaf het moment dat we gingen touren met Tramp, over hoe je dat combineert met een relatie en alles dat daarbij komt kijken, over dat je wegen weer met de liefde kruisen. Ik bedoel, mijn vriend en ik hebben al tien jaar lang een knipperlichtrelatie… Hoe kan ik een goede vriendin zijn als ik negen van de twaalf maanden per jaar weg ben? Hoe vogel je zoiets uit?”

Ja, hoe vogel je dat uit?

“Nou, dat is me nog steeds niet gelukt.”

Ik vermoed dat je voortdurend vragen over de tekst van Every Time The Sun Comes Up krijgt: ‘I wash your dishes / then I shit in your bathroom’. Dat klinkt bijzonder.

“Haha, dat is een van de weinige liedjes die ik volledig in de studio schreef. We zaten in de laatste week van onze studiotijd en het meeste was al opgenomen, maar van dit liedje hadden we alleen een refrein. Nadat we al zo’n acht uur werk erop hadden zitten, besloot ik even bij mijn bandleden te checken hoe ze zich voelden en of ze hun hoofd nog niet tegen de muur wilden slaan. Toen ontstond eigenlijk het idee om aan Every Time The Sun Comes Up te gaan werken. We dronken en rookten wat om een beetje los te raken, iedereen raakte er heel enthousiast over en we besloten om alle instrumentale delen op te nemen, terwijl ik maar gewoon wat moest zingen. Dat was de eerste keer dat ik freestylend zong, dus alles is zó letterlijk. We moesten de afwas in de badkamer doen, daar komt het vandaan. Ik was gewoon de dag door aan het nemen terwijl ik zong, ik had nooit verwacht dat ik die tekst ook daadwerkelijk zou gebruiken, haha! Maar toen we klaar waren met het opnemen van dat liedje, overtuigde iedereen me ervan om die lyrics te houden, omdat dat eindelijk eens liet zien dat ik ook grappig ben, in plaats van dat meisje dat zielig in een hoekje zit te huilen.”

Tijdens het opnemen van deze plaat heb je gewerkt met Stewart Lerman. Wat heeft hij volgens jou toegevoegd aan het album?

“Ik ontmoette Stewart voor het eerst toen ik achtergrondzang ergens voor deed, waarna ik gevraagd werd voor een duet met Rufus Wainwright, als onderdeel van een compilatie die Stewart produceerde (de kerstplaat Holidays Rule, met o.a. Calexico en Paul McCartney, red.). En ik had nog nooit met iemand als Rufus gewerkt, dus ik scheet bijna in m’n broek van angst, haha. Sorry, ik moet wel vrouwelijk blijven hè?”

Ach, welnee. Je werkte ook met Lerman voor muziekopnames voor Boardwalk Empire (waar de producer een Grammy voor won, red.). Heeft dat ook nog geholpen?

“Ja, zeker. Na die beide ervaringen wist Stewart me zelfs in de meest intimiderende omgevingen op mijn gemak te laten voelen. Ik ben van nature een ontzettend nerveus en verlegen persoon, weet je. Ik voel me soms zelfs onwaardig, voornamelijk in zulke situaties, wanneer ik me af vraag waarom ik in hemelsnaam in de positie ben om met professionals te werken. Stewart nam me echter onder zijn hoede en was altijd heel erg positief. Hij was ook degene bij wie ik aan klopte toen ik op zoek was naar een studio.”

Zijn advies leverde je de piano van John Lennon’s ‘Imagine’ op, dus in die zin lijkt het me zeker geen slechte keuze te zijn geweest, toch?

“Nou, ik had eerlijk gezegd niet gedacht dat ik me hem zou kunnen veroorloven. Ik bedoel, hij is zo professioneel en hij draait al iets van veertig jaar mee. Maar aanvankelijk vroeg ik hem enkel om hulp bij het uitzoeken van een studio. Ik wilde namelijk niet ergens opnemen waar iedere band uit Brooklyn of bijvoorbeeld Cat Power op heeft genomen. Dus ik heb allerlei locaties gecheckt, maar voelde me eigenlijk nergens echt op mijn plaats of zo.”

Hoe dat zo? Was je zo kieskeurig?

“Met wat ik doe en maak, is het heel erg makkelijk om jezelf in een hokje te laten duwen en te laten identificeren als een ‘vrouwelijke singer/songwriter’. ‘Klinkt als Cat Power’, een ‘New Yorkse sound’, je kent het wel. Ik vind dat allemaal prachtig, maar heb niet het gevoel alsof ik daar bij pas. Ik ben nog steeds op zoek naar mezelf en heb soms echt geen idee van wat ik aan het doen ben.”

Die onzekerheid is iets wat vaak boven komt drijven. Waar komt dat vandaan?

“Het is gewoon zoiets raars om te doen…”

Een artiest zijn?

“De liedjes die ik schrijf zijn zo persoonlijk, iedereen weet dat. Het is alsof je op een blind date bent en iemand vraagt je om te vertellen wat je allemaal mee hebt gemaakt. Alleen sta ik op een podium en zing ik over al die dingen. Ik sta die liedjes op te nemen in de wetenschap dat mensen er straks naar gaan luisteren. Vaak vraag ik me af of ik wel waardig genoeg ben om dat te doen. De liedjes helpen me door veel ellende en zware periodes heen, maar tegelijkertijd maakt het me heel onzeker. Zijn ze niet te persoonlijk? Ik wil mensen helpen, maar maak ik het niet alleen maar erger? Ik heb geen idee en probeer dat nog steeds uit te zoeken. Dat maakt het zo’n rare baan. Er wordt van je verwacht dat je optreedt en mensen vermaakt, terwijl het ondertussen voor jezelf een soort therapeutische werking heeft. Ieder keer dat ik optreed, herbeleef ik de gebeurtenissen waar ik over zing en hoop ik altijd maar dat het mensen helpt en niet alleen maar meer pijn doet. Maar dit zijn zware, heftige songs, de heftigste die ik ooit geschreven heb.”

Daarover gesproken: ik luisterde afgelopen week naar je album en het voelt als de meest persoonlijke plaat die je tot nu toe gemaakt hebt.

“Persoonlijk zijn ze altijd, maar het is voorheen altijd een reflectie geweest op wat er al gebeurd was. Dingen die jaren ervoor plaatsvonden en daarmee om leren gaan, bijvoorbeeld. Maar op Are We There gaat het over dingen die nog steeds spelen, over de afgelopen twee jaar, het touren met Tramp en de gevolgen daarvan. Ik worstel nu nog met veel van de dingen waar je naar hebt geluisterd. Onlangs had ik het er met Heather (Broderick, als zangeres mee op tour, red.) over hoe ontzettend nerveus ik ben om deze liedjes live te gaan spelen. Ik weet gewoon zeker dat ik ga huilen. Het is allemaal nog zo vers.”

Is dat dan ook gelijk het voornaamste verschil tussen Are We There en je vorige werken?

“Inhoudelijk gezien, yeah. Het gaat allemaal over mijn werk, mijn relatie en een balans daartussen vinden. Maar een ander verschil is dat ik nooit echt een band heb gehad. Dit is het eerste album dat ik samen met een band heb opgenomen. Mijn eigen band, met wie ik de afgelopen twee à drie jaar getourd heb. Daardoor voelde het opnameproces ook een stuk comfortabeler. Het heeft me in ieder geval geholpen om heel eerlijk en minder angstig te zijn. Want ook al ben je tevreden over je liedjes, als je met alleen maar onbekenden een studio in duikt, is het een stuk moeilijker om onbevangen te werk te gaan. Ik word daar in ieder geval altijd heel zenuwachtig van.

Je belandde uiteindelijk in de studio van Lerman zelf. Was het zo simpel als dat klinkt?

“Stewart kwam met een heleboel aanbevelingen en de laatste studio waar we naar keken, was zijn eigen studio in New Jersey. Hij was ontzettend bescheiden erover en deed alsof het niet zoveel voorstelde, maar ik voelde me tot op dat moment nergens zo thuis als daar. Het was alsof ik het strandhuis van een familielid binnen wandelde: kleinschalig, maar niet te klein.

En daar zit je dan opeens aan de piano van John Lennon. Hoe heb je dat voor elkaar gekregen?

“Oh my god, ja! Dat gebeurde tegen het einde van het opnameproces, toen we de meeste pianonummers al erop hadden zitten. Er staan twee ballads op het album en voor een van de twee moest ik tegelijkertijd kunnen zingen en piano spelen. Alleen de piano die Stewart heeft is verticaal, waardoor het dus moeilijk is om dat geluid te isoleren van de zang. En wat we eigenlijk nodig hadden, was een vleugel, waarbij je een deken over de bovenkant kunt leggen en de klanken van binnenuit op kunt nemen. Stewart besloot toen wat kennissen te mailen en ze die vraag voor te leggen. Als eerste antwoordde er iemand van Electric Lady, de studio waar Jimi Hendrix zijn platen op nam, met de piano die ook was gebruikt voor Patti Smith’s ‘Horses’. Dus daarmee hebben we het voornaamste deel van het liedje opgenomen. Maar een maand of twee later mailde opeens een vriend van Stewart met de informatie dat er beneden (Lerman’s Hobo Studios zit op de bovenverdieping, daaronder is een soort testzaal voor grote concerten, red.) ook een piano stond. Daar waren door de storm Sandy blijkbaar allerlei instrumenten gestald om ze veilig te stellen en die vriend zei dat ze die piano wel naar boven konden verhuizen als we ‘m wilden gebruiken. Dus een paar dagen later loop ik weer de studio in en dan staat die piano daar, bij wijze van verrassing. Ik geloof dat ik moest huilen toen ik er voor het eerst op speelde, zo intens was het. Ik had zoiets van ‘moet ik niet eerst mijn handen wassen voordat ik erop mag spelen?’”

Op Are We There is een veel grotere rol weggelegd voor de piano dan op bijvoorbeeld Tramp. Hoe is dat zo gekomen?

“Als ik weer mijn gitaar had opgepakt en liedjes was beginnen te schrijven, had ik waarschijnlijk precies dezelfde plaat geschreven als Tramp. Ik bedoel, zoveel verschilt de inhoud niet. Maar met een piano of orgel is het een hele verschillende manier van schrijven, een beetje als het verschil tussen een film kijken of een boek lezen: in feite hetzelfde platform, maar er gaat een heel ander proces aan vooraf.”

Je hebt deze plaat voor het eerst samen met je band gemaakt. Betekent dat ook dat je niet meer in je eentje gaat touren?

“Ja! Ik tour voor het eerst in mijn leven samen met een band. Dus Heather gaat mee op tour, net als Doug. Mijn drummer Zeke is tegenwoordig fulltime mijn manager. Hij tourt nu al twintig jaar en is langzaam toe aan wat meer stabiliteit. Zijn vriend Darren (Jessee, red.) drumde in Ben Folds Five, heeft zijn eigen band en gaat nu mee touren. Hij is ook songwriter en het helpt wel om iemand met zo’n achtergrond erbij te hebben. En we hebben nog een vijfde bandlid: mijn vriend Brad Cook, van Megafaun.”

Dat zal dan wel een drukke bende worden op het podium hier in Amsterdam. Bitterzoet is nogal klein…

“Ik denk dat Heather maar gewoon op mijn schouder neem! Nee, maar het is heel leuk om dingen eens een beetje te veranderen, anders blijft het ook allemaal maar steeds hetzelfde. Wat nieuwe energie en zo, dat houdt de boel fris.”

Begon je je al te vervelen dan?

“Nee, dat niet. Maar ik wil andere mensen ook niet vervelen. Je wilt niet dat mensen de zaal inlopen en al weten wat ze kunnen verwachten; anders had ik ook geen nieuwe plaat gemaakt. Als je toch alleen maar hetzelfde speelt en hetzelfde maakt, wat heeft het dan voor een zin om nieuw werk te maken?”

Terug naar dat nieuwe werk dan. De teksten van ‘Your Love Is Killing Me’ zijn nogal zwaar. Waar gaat dat nummer over?

“Je pikt wel echt de meest ellendige eruit, hè?”

Ik had al zo’n vermoeden.

“Nou… Stel je eens voor dat ik al van januari tot en met november op tour was en waarschijnlijk een à twee maanden tussendoor vrij had. En ik zei tegen mijn vriendje: ‘Ik beloof je dat ik volgend jaar in maart en april vrij zal zijn. En dat we dan samen kunnen zijn. Nog even volhouden, ik ben zo thuis.’ En vervolgens, op het vliegveld in New York, krijg ik een telefoontje van mijn agent dat ik het voorprogramma voor Nick Cave mag doen. In maart en april… Ik vind Nick Cave te gek en mijn vriendje ook, maar ik zei dat ik er heel even over na wilde denken. Dus toen belde ik hem op en zei dat ik wist wat ik hem beloofd had, maar dat voorstel had gekregen. ‘Ik wil je heel graag thuis hebben, maar als je het wilt doen, dan moet je het doen. Je kunt dit echt niet afslaan’, antwoordde hij. Dus ik bedankte hem, hing op en belde mijn agent dat ik het wilde doen. Vervolgens vlogen we naar Londen, voor een optreden bij Jools Holland, waar we gelijk vanuit het vliegtuig naartoe moesten. Dus we speelden die show en gingen vervolgens naar het hotel. Ik opende mijn laptop om even wat berichten te checken en daar stond opeens een ellenlange e-mail waarin mijn vriendje me smeekte om niet op tour te gaan. En vanaf dat moment was het allemaal nogal vernietigend. Ik besefte me toen dat hij altijd al het gevoel had dat het een soort strijd is tussen het navolgen van mijn carrière in de muziek en mijn relatie met hem onderhouden.”

In hoeverre heeft het succes van Tramp voor druk tijdens het maken van deze plaat gezorgd?

“Het was heel anders. Ik schrijf altijd wel, weet je. En ik heb het op Tramp heel leuk gehad met Aaron Dessner. Maar te veel mensen refereerden aan The National in plaats van aan bijvoorbeeld mijn songwriting. En daar raakte ik dus heel onzeker door; als je een interview met iemand hebt en alles wat ze vragen gaat over de mensen met wie je het album hebt gemaakt in plaats van over het album zelf en wat jij eraan hebt bijgedragen. Daardoor heb ik wel druk op mezelf gelegd om het gewoon zelf te doen. Mijn liedjes, mijn voorwaarden. En ik ben trots op dit album, trotser dan op alle albums hiervoor. Ik ben een stuk zelfverzekerder dan ik was en het is allemaal een stuk directer dan voorheen. En ik weet niet of het net zo goed gaat lopen als mijn vorige album, maar daar heb ik vrede mee. Dit is alles dat ik wilde.”

Are We There beluisteren doe je hier (Spotify).


Je kunt geen reactie achterlaten.