Einstürzende Neubauten @ Patronaat, Haarlem

Door Koen Smilde 21 januari 2017 Reacties staat uit voor Einstürzende Neubauten @ Patronaat, Haarlem

De serie optredens die Einstürzende Neubauten naar een uitverkocht Patronaat voert, draagt de naam Greatest Hits. Volgens Blixa Bargeld gaat het daarbij niet om Top 40-noteringen, maar om “the songs that hit us the most”. Toch zorgt het uitblijven van grote verrassingen ervoor dat er minder ironie in de naam schuilt dan wellicht de bedoeling is.

De zanger verduidelijkt het halverwege nog eens als het publiek om oude nummers roept: “Wij beschouwen de songs die we in deze samenstelling gemaakt hebben als onze grootste hits.” En ergens heeft hij een punt. De huidige line-up draait inmiddels langer mee dan de klassieke bezetting heeft bestaan. Dat de band opent met ‘The Garden’ en ‘Haus Der Lüge’, respectievelijk twintig en dertig jaar oud, past in deze logica – dan hebben we dat maar vast achter de rug.

De nadruk op het latere deel van hun loopbaan betekent dat de Neubauten effectief maar uit een drietal albums putten, wat de set een wat voorspelbaar karakter geeft. Ook kan de kenner aan de hand van de rekwisieten op het podium raden welke nummers gespeeld gaan worden. Natuurlijk is deze kritiek relatief. De vallende aluminiumbuisjes die de onderhuidse spanning van ‘Unvollständigkeit’ doorbreken doen het publiek de adem inhouden. En wie zijn publiek met het roken van een sigaret – ‘Silence Is Sexy’ – het zwijgen op kan leggen, behoort tot de buitencategorie. Mooi is het te zien dat ‘How Did I Die’ ook buiten de context van Eerste Wereldoorlogkunstwerk Lament weet te beklijven.

De band is bovendien goed geluimd. Terwijl de roadies tussen de nummers door steeds andere zelfgebouwde instrumenten klaarzetten, praat de blootvoetse Blixa de pauzes vol. Zo legt hij vol trots uit dat de pvc-buizen waar slagwerker Rudi Moser tijdens ‘Youme & Meyou’ op speelt verschillende lengtes hebben om zo verschillende noten te kunnen produceren. Waarna hij er met zijn kenmerkende sardonische glimlach aan toevoegt dat normale muzikanten sowieso alle noten op hun instrument kunnen spelen.

Bewonderenswaardig is hoe Einstürzende Neubauten, wiens Experimentierfreude vooral een studioaangelegenheid lijkt, zijn muziek naar de bühne weet te vertalen. Het is dan ook een hardnekkige mythe dat de band vooral lawaai wil produceren. Uitgelicht in wit licht, dat de show een theaterachtig aanzien geeft, zien we een band die naar perfectie streeft. De besnorde bassist en bandleider Alexander Hacke geeft nauwgezet tempowisselingen aan en Blixa maakt boze handgebaren als Moser de verkeerde toon aanslaat. Deze toewijding werpt zijn vruchten af. Met een strak en bijna funky gespeeld ‘Interimsliebenden’ brengt de band de zaal in beroering.

Tijdens de tweede en laatste toegift meldt Hacke nog snel dat de show naar vast gebruik opgenomen is en na afloop verkrijgbaar is bij de merchandisetafel. Voor de bezoekers van dit uitstekende optreden is dit een mooi souvenir. Tegelijkertijd registeren de opnames dat concerten van de Neubauten de afgelopen jaren weinig variatie tentoonspreiden. Zelfs Blixa valt in herhaling met zijn aankondigingen. Zou de band dan toch een greatest hits-machine geworden zijn? Of doen de Duitsers gewoon eigenwijs waar ze zin in hebben? Dat het laatste reguliere album van de band dit jaar tien wordt, doet het eerste vermoeden. Maar misschien bewijzen de Neubauten later dit jaar, als ze Nederland opnieuw aandoen, dat ze nog altijd verrassend uit de hoek kunnen komen.

Je kunt geen reactie achterlaten.