Herman Koch – Het Diner

De roman Het Diner (2009) van Herman Koch is al een enorm succes. Niet alleen ging het boek vele malen over de toonbank, de recensies waren ook lovend en Het Diner won zelfs de NS Publieksprijs 2009. Reden genoeg om het boek dan ook als luisterboek uit te brengen, en zo vonden al in mei 2009 de opnames plaats voor dit luisterboek, ingesproken door de schrijver zelf. Maar waar gaat Het Diner nu precies over? En wat voor toegevoegde waarde heeft een luisterboek?

In Het Diner treffen we twee getrouwde stellen in een chique restaurant aan. De mannen zijn broers: de ene, Serge,is een vader en politicus die premier wil worden en de ander, Paul, is een werkloze vader. Aan de tafel zitten ook hun twee vrouwen, Babette en Claire. Dit is het kerngegeven: vier volwassenen aan een tafel die iets te bespreken hebben, iets belangrijks. Hun kinderen hebben namelijk een misdaad begaan en er moet worden besproken hoe de ouders hier mee om zullen gaan.

Terwijl in het boek de gangen van een diner worden doorlopen – van aperitief tot fooi – ontvouwt zich langzaam het verhaal. Een verhaal dat gaat over menselijke verhoudingen, over het verleden en over hoe het zover heeft kunnen komen. Paul, de verteller van het verhaal, zet in anekdotes zijn persoonlijke geschiedenis en die van zijn gezin uiteen. Zo pelt Herman Koch laag voor laag van zijn hoofdpersoon af, tot alleen de kern overblijft. De sfeer wordt hierbij steeds grimmiger, en de beklemmende schrijfstijl van Koch sluit hier goed bij aan. Door het minitieus beschrijven van elke handeling en gedachtegang voelt de lezer zich soms bijna gevangen in het verhaal.

Maar Het Diner is veel meer dan een plot. Paul is een kritische verteller: hij kijkt beschouwend naar zichzelf en anderen. En het is vooral in deze elementen van het verhaal dat Koch naar mijn mening uitblinkt. Hierin toont hij die subtiele maar scherpe blik op het menselijk gedrag die we ook terug zien in zijn eerdere werk, zij het in dit geval met een iets zwarter randje. Herman Koch toont zich een kritische mensenkenner, met een subtiel gevoel voor humor, zoals we dat ook kennen van bijvoorbeeld Martin Bril.

Kortom, Het Diner als boek is een absolute aanrader. Een luisterboek is echter iets compleet anders dan een gewoon boek. Voor een luisterboek moet je echt de tijd nemen. Je moet er rustig voor gaan zitten, bij voorkeur met je koptelefoon op, en het verhaal langzaam tot je laten komen. Maar wanneer je er de tijd voor neemt is het dan ook prachtig. Herman Koch vertelt met zijn karakteristieke stem het verhaal precies zoals het door hem is bedoeld, met de juiste intonaties en de juiste pauzes. Je hebt het gevoel dat hij het verhaal alleen aan jou verteld, en dat maakt de ervaring extra mooi. En dat je af en toe de pagina’s hoort ritselen voegt alleen maar toe aan dat intieme gevoel.

Score: ★★★★½