Aphex Twin – Syro

Aphex Twin Syro(Album – WARP) Elektronica-fenomeen Aphex Twin kondigde nog niet zo gek lang geleden aan dat hij dit jaar nog met het eerste album in dertien jaar komt. Sterker nog, Syro ligt half september al in de schappen. Wat we al wisten over de plaat was in eerste instantie weinig, verder dan dat hij ‘gewoon’ weer op Warp uitgebracht wordt en dat het de zesde studioplaat van Richard D James als Aphex Twin is. Meer hoef je eigenlijk ook niet te weten, nietwaar?

Maar goed, een nieuwe Aphex Twin dus. Eentje die we op uitnodiging van V2, de Nederlandse distributeur van Warp, mogen luisteren tijdens een exclusieve luistersessie in de Utrechtse EKKO. Hij begint met eerste single ‘minipops 67 (source field mix)’, een track die zich kenmerkt door diepe bastonen, subtiele synths en vervormde vocalen, maar het is een track die helemaal Aphex klinkt en voelt. Hierna volgt al het langste nummer van de plaat, het tien minuten durende opus ‘XMAS_EveT10 (thanaton3 mix)’. Er gebeurt veel, maar het nummer vliegt nimmer uit de bocht waardoor het naarmate het einde in zicht komt steeds langer aanvoelt.

Opvallend aan Syro is dat het bij vlagen wat aanvoelt als de sound van labelgenoten Boards Of Canada. Natuurlijk, dit duo bracht vorig jaar ook na een lange stilte een nieuwe plaat uit, maar de studio zullen ze nooit hebben gedeeld. Of wel soms? Het zijn in elk geval de vocalen op ‘produk 29’ en de dromerige synths op ‘CIRCLONT14 (shrymoming mix)’ die aan de Schotten doen denken. Laatstgenoemde track heeft overigens een fantastische outro met heerlijke glitchy beats. De eerste helft van de plaat zit heel erg in dezelfde vibe, met de typische synths die voor een vrij gelijke aankleding zorgt. Hoogtepunten van deze eerste helft zijn het eerder genoemde ‘produk 29’ en het gelaagde, met hiphop flirtende en bliepjes aangeklede ‘4 bit 9d api+e+6’.

Dan zijn daar ineens de trage, verstoorde vocalen op ‘fz pseudotimestrech+e+3’, die overgaan naar heerlijk melodieuze seventies sci-fi synths en zelfs wat gitaarpartijen. Ineens zijn we klaar (nog binnen de minuut!) en dit is een soort turning point op deze plaat, alsof er geen weg terug meer is. En dat blijkt.

We noemen het dansbare begin van ‘syro u473t8+e (piezoluminescence mix)’, dat – nadat de vaart er even uit gehaald wordt – bijna walsend klinkt, en de fantastische beats op ‘PAPAT4 (pineal mix)’. ‘s950tx16wasr10 (earth portal mix)’ kent een soort tweedeling: drukke, experimentele drum ’n bass op de voorgrond en dromerige achtergrondpartijen die niet alleen diepte aan het nummer geven, maar er ook voor zorgen dat het geheel niet té gedateerd klinkt. Afsluiter ‘aisatsana’ is een soort stilte na de storm, een adempauze tijdens de plaat.

Richard D James heeft met Syro niet zijn beste plaat als Aphex Twin gemaakt, lekker is Syro wel. Het voelt aan als ‘vintage Aphex Twin’ en dat is niet gek, aangezien sommige tracks zes of zeven jaar oud zijn. Productioneel gezien houdt hij het voor de luisteraar vrij behapbaar, afgezien van het lange ‘XMAS_EveT10 (thanaton3 mix)’ en wat moeilijkere momenten tijdens de tweede helft van de plaat. Het lijkt bij vlagen zelfs op kleuren binnen de lijntjes, maar niets is wat het lijkt.