Laibach – Also Sprach Zarathustra

Door Koen Smilde 21 augustus 2017 Reacties staat uit voor Laibach – Also Sprach Zarathustra

LAIBACH_AlsoSprachZarathustra_coverLaibach en theater bewees in het verleden al een gelukkige combinatie te zijn en dat is op Also Sprach Zarathustra niet anders. Nu is de Sloveense groep sowieso niet vies van wat theater in hun performances, maar ook wanneer ze muziek ter ondersteuning van andere kunstvormen schrijft, grossiert ze. In het verleden werkten de artiesten aan een dansvoorstelling van Neue Slowenische Kunst-collega’s Scipion Nasice Sisters Theatre, een opvoering van MacBeth, de soundtrack voor de nazi’s-op-de-maan-film Iron Sky en onlangs voor het documentaire theater van Milo Rau. Vorig jaar verzorgde de groep de muziek bij de kleinschalige theaterproductie Also Sprach Zarathustra, naar het beruchte boek van de Duitse filosoof Friedrich Wilhelm Nietzsche (1844-1900).

Waar het bronmateriaal bol staat van gezwollen taalgebruik, is Laibachs interpretatie uiterst spaarzaam. Op slechts de helft van de nummers wordt gezongen – of wat in het geval van Laibach beter past: gedeclameerd – en ook dan blijft het bij korte tekstflarden in plaats van overlange citaten. De groep omzeilt bovendien de overbekende strofes over Übermenschen en Gott die tot ist. Een andere opvallende afwezige op Also Sprach Zarathustra is Richard Strauss’ gelijknamige compositie, onsterfelijk geworden in 2001: A Space Odyssey. De bijbehorende bombast en popculturele referentie lijken juist koren op de Laibachmolen. Maar dit stuk herinterpreteerde de groep al in de jaren negentig op Also Sprach Johann Paul II, een met pauscitaten gelardeerd technoalbum.

Voor fans van de pop-industrial van Spectre, Laibachs voorlaatste album, zal de nieuwe plaat even slikken zijn. Weg zijn de dansbare beats en aanstekelijke refreinen. In plaats daarvan lijkt de groep terug te grijpen op het industriële geluid van haar begindagen. Lijkt, want Also Sprach Zarathustra klinkt vele malen gepolijster en gestructureerder – meer Apollo dan Dionysos. Orkestrale klanken, deels verzorgd door het RTV Slovenia Symphony Orchestra, worden afgewisseld met industriële drones, die soms schuren als metaal op metaal en dan weer broeierig klinken, maar nergens te volgepropt klinken. Spaarzame, filmische beats komen en gaan, vergezeld van spookachtige melodieën. Maar Laibach zou Laibach niet zijn als ze niet met een ernstig gezicht snurkgeluiden het nummer ‘Das Nachtlied II’ in smokkelen. Op het toepasselijk getitelde ‘Vor Sonnenaufgang’ doorbreekt Mina Spiler met haar prachtige sopraan de duisternis en zingt een verdwaald liefdeslied.

Hoewel het ene nummer beter werkt dan het andere (de LP-versie ontbeert drie nummers en is daarom wat bondiger) weet Laibach de spanning tot aan het einde van de plaat vast te houden. Later dit jaar gaat de groep op tournee met Also Sprach Zarathustra en ze zullen er ongetwijfeld iets bijzonders van maken.


Je kunt geen reactie achterlaten.