Anathema @ Melkweg, Amsterdam

De opener van vanavond, Mike St-Jean, staat in een donker hoekje van het podium van de grote zaal van de Melkweg. Op een beschaafd geluidsniveau stuurt hij rustige synthesizerklanken de zaal in. Hoewel het niet onaardig klinkt, doen het gebrek aan volume en podiumpresentatie meer denken aan een huis-dj dan een liveact.

Dat Anathema vanavond is aangekondigd als kwartet, met John Douglas terug op de drumkruk, betekent niet dat toetsenist-drummer Daniel Cardoso tandenknarsend op de bank zit. Hij verzorgt gewoon in zijn eentje het voorprogramma. Staand achter zijn keyboard brengt hij sfeervol toetsenspel ondersteund door diepe bassen, strijkers uit een doosje en door visuals van geometrische patronen filmische klanken die goed bij de beelden passen.

Daarna is het tijd voor het Berlijnse duo AVA, waar echte strijkpartijen de boventoon voeren. Anna Phoebe speelt viool en Aisling Brouwer bedient laptop met bassen, loops en beats en speelt piano. Mooie melancholieke muziek en fijn om eens niet alleen piano te horen in het classic-meets-electronic-genre.

Na deze drie sfeerbrengers is het tijd voor de hoofdact. Anathema is bezig met  een korte tournee onder de naam ‘ambient acoustic’. Wie bij akoestisch denkt aan kampvuurversies van Anathema-hits, zoals de broertjes Cavanagh de afgelopen jaren wel vaker brachten, wacht een verrassing. De band heeft namelijk een hele batterij aan instrumenten, lichtbakken en projecties – van de hand van de twee heren uit het voorprogramma – meegenomen.

Vanavond draait het volgens zanger Vincent om het experiment, waarbij hij opmerkt dat experimenten zowel kunnen slagen als mislukken, wat de toeschouwer vanavond allebei zal zien. Na een intro van The Beatles, de beroemde stadsgenoten van Anathema, zet Danny ‘Springfield’ in, een nummer van het laatste album. Meteen loopt hij zijn gitaarpartij en speelt er een nieuw stuk overheen. Zo zwelt het geluid aan tot een postrockclimax.

Met ‘Thin Air’ doet de ambient zijn intrede. Uitwaaierende synthesizerklanken omlijsten de hypnotiserende gitaarriff. ‘Closer’ wordt aangekondigd omdat het ‘time to dance’ is en laat horen dat een vocoder geen gebrek aan talent hoeft te maskeren. Maar de band neemt ook gas terug voor een cover van Massive Attack’s ‘Teardrop’, waarbij Danny de triphopbeats met klappen op de klankkast van zijn gitaar redelijk goed nabootst. Troef is hier de immer goede zang van Lee Douglas.

Anathema heeft inmiddels zo vaak in ons land gespeeld dat Vincent er hele Nederlandse volzinnen uitgooit. De band oogt bovendien ontspannen, misschien door het wat ongedwongen karakter van de avond, al speelt de band wel netjes volgens een setlist. Hierop staat gelukkig ook wat ouder werk. ‘One Last Goodbye’ klinkt na twintig jaar breekbaarder dan ooit, ondanks dat Vincent het publiek tijdens het refrein zijn zangpartij laat overnemen. ‘Fragile Dreams’ komt wat minder uit de verf. De meanderende leadgitaar is een mooie vondst als loop, maar het ontbreken van de akkoorden die normaal het refrein inluiden, haalt de kracht uit het nummer.

Vermelding verdient ook het alleen door Danny gespeelde ‘Are You There?’, dat doet denken aan zijn Nick Drake-coverplaat. Overigens komt Daniel Cardoso stiekem toch nog op het podium en ook Anna Phoebe mag twee nummers meespelen, waarbij vooral de noirjazz van ‘A Natural Disaster’ van haar vioolspel profiteert. Tijdens dit nummer tapt de band wel iets teveel uit het Coldplay-vaatje door het publiek te vragen hun telefoons in de lucht te houden. En zo kiest Anathema vanavond wel vaker voor het grote gebaar, terwijl hun kracht vaak in het intieme en breekbare ligt. Het is een kleine kanttekening, die gezien de publieksrespons, lang niet door iedereen wordt gedeeld.