RVLT Festival #5: dag 1

Dit weekend is de vijfde editie van het RVLT Festival. Net als voorgaande jaren stuitert de programmering alle kanten op: van keiharde breakcore en freejazz tot documentaire en lezingen. Vanavond is de prachtige laatnegentiende-eeuwse Arminiuskerk in Rotterdam het decor van twee bands die zich in het genre van de noir jazz begeven.

Als de zaallichten gedoofd zijn, introduceert saxofonist Christoph Clöser zijn band: ‘Good evening. We are Bohren Und Der Club Of Gore and we come from West-Germany’. Veel meer zullen de stoïcijnse Duitsers de rest van het optreden niet zeggen. Ze laten vanavond alleen hun instrumenten spreken.

Vanaf de eerste tonen heeft de band het publiek in zijn greep. Spaarzame Rhodes-pianoklanken, uiterst trage basaanslagen en een sfeerbepalende saxofoon creëren een gitzwarte meeslepende sfeer. Een deel van het publiek luistert met gesloten ogen en sommigen leggen zelfs hun hoofd te ruste op de kerkbanken om zich te laten meevoeren naar een wereld van rokerige nachtclubs en nachtelijke autoritten door het Ruhrgebied.

Sinds het vertrek van hun drummer in 2015 opereert Bohren Und Der Club Of Gore als drietal. Dit gemis vangen ze op door de percussietaak te verdelen. Een roterende snaredrum op het podium zorgt voor een aangenaam geruis, en de toetsenist bedient met zijn voet een hi-hat. De andere twee muzikanten kunnen dankzij de grote stiltes in hun partijen waar nodig een welgemikte tik op een bekken geven.

Bohren Und Der Club Of Gore speelt vanavond een dwarsdoorsnede van zijn oeuvre. Daarbij valt op dat de sfeer constant blijft, ondanks de verschillende instrumentatie. De saxofoon wordt net zo vaak voor een vibrafoon verruild. Alleen ‘Grave Wisdom’ springt eruit. Hier klinkt de basgitaar als funeral doom en komen trommels te voorschijn. De jazz maakt opeens plaats voor een trage doodgraversblues.

Na een uur is het gedaan en dankbaar vertrekt de band van het podium. Een deel van het publiek vertrekt naar Worm, voor de industrial doom van Author And Punisher. De anderen blijven wachten op The Thing With Five Eyes, dat zijn tweede optreden ooit gaat geven.

The Thing With Five Eyes is ontstaan uit de as van The Kilimanjaro Darkjazz Ensemble, waarvan Jason Kohnen (Bong-Ra) het enige overgebleven bandlid is. Eerder dit jaar bracht de band het album Noirabesque uit en die titel sluit perfect aan op het vanavond gebodene: noir jazz met Midden-Oosterse klanken.

Er staan vanavond vier muzikanten op het podium. De zangeres die op de plaat te horen is, is afwezig. Dat betekent dat er een instrumentale set voorgeschoteld wordt door een bassist, een dwarsfluitist, en een ud-speler, wat een Arabische luit is. Kohnen zorgt vanachter zijn laptop en drumpad voor percussie en allerhande elektronische geluiden.

Er gebeurt weinig op het podium en er is geen interactie met het publiek. Je zou bij een band als dit een projectiescherm op de achtergrond verwachten, maar daarmee zou The Thing With Five Eyes zondigen tegen de mooie locatie. Gelukkig zit het met de sfeer in de muziek wel goed, dus de toeschouwer kan zijn eigen beelden erbij bedenken.

De meeste nummers beginnen met oriëntaals getokkel en oosterse fluittonen en bouwen met de afwisselend met vingers en strijkstok bespeelde contrabas langzaam op tot een bescheiden muur van geluid. De sfeer is een stuk lichter dan bij Bohren Und Der Club Of Gore. Meer duizend-en-een-nacht dan Twin Peaks.

Toch is het is het lang niet allemaal ‘wereldmuziek’ wat de klok slaat. Kohnen laat dub-echo’s los op de muziek en naar het einde van de set zit er een zware industrial-vibe onder de muziek. Voor wat pas de tweede show van de band is, zijn ze goed op elkaar ingespeeld, getuige de losse jam die het optreden besluit.

De twee uitstekende shows van vanavond maken benieuwd naar de rest van het RVLT Festival dat nog het gehele weekend op verschillende locaties in Rotterdam gehouden wordt.